«Καμιά λέξη δεν προσδιορίζει σωστές πρακτικές· όλες έχουν στόχο τα χρήματα.»
In English — The first satirical dictionary of Greek favouritism and graft — 270 wry definitions of the words behind a way of life.
Η κοινωνική ανοχή στη διαπλοκή και τη διαφθορά φέρνει στο προσκήνιο λέξεις και φράσεις με νοήματα που είναι είτε λυπηρά, είτε αστεία.
Οι χρόνιες παθογένειες του κρατικού και επιχειρηματικού μας συστήματος καταλήγουν σε ρουσφέτια και κομπίνες. Η Λερναία Ύδρα του λεξικού έχει 270 λέξεις και εκφράσεις που χαρακτηρίζουν έναν ιδιαίτερο τρόπο σκέψης και επικοινωνίας στην Ελλάδα.
Καθημερινά ακούμε, διαβάζουμε και χρησιμοποιούμε λέξεις που προσδιορίζουν ένα χαρακτηριστικό του σημερινού Νεοέλληνα: την ανάγκη του να «κάνει την καλή», να βρει μια «επιδότηση» και να «τα αρπάξει». Με εύθυμο και γλαφυρό τρόπο, το βιβλίο αποκαλύπτει και παρουσιάζει ένα μέρος της σύγχρονης Ελλάδας.
In English — A 270-entry field guide to the vocabulary of everyday Greek corruption — written to amuse.
Δείγμα από το λεξικό — η ορολογία μιας παγιωμένης πραγματικότητας.
Αθάνατη λέξη. Η χάρη που ζητά κάποιος από τον πολιτικό — συνήθως μια «θέση στον ήλιο», δηλαδή στο δημόσιο. Η πιο κοινή πρακτική, ο τρόπος που επιχειρούμε τα πάντα.
«Βάλτε την όπου να ’ναι, ας είναι και τράπεζα!»
Η μόνιμη θέση στο δημόσιο. Δηλώνει και το χαλαρό εργασιακό περιβάλλον — το «άραγμα στην καρέκλα». Είναι πάντα μόνιμη, και όταν τρίζει… η απεργία αρχίζει.
«Πιάσε καρέκλα και μη σηκωθείς.»
Η διαδικασία του διορισμού και της πολυπόθητης μονιμότητας. Τοποθετείσαι με σύμβαση, και έπειτα προκηρύσσεται μια «φωτογραφική» θέση ώστε να μονιμοποιηθείς.
«Θα μπεις μέσα μέχρι να βρεθεί τρόπος να σε φυτέψουμε.»
Προσεγμένος. Η λέξη έρχεται από φοιτητές στην Ιταλία που λάδωναν τη μαφία για να περνούν τα μαθήματα. Στην Ελλάδα: ο «συστημένος», ένα από τα δικά μας παιδιά.
«Είναι ρεκομεντάτος, μην ανησυχείς.»
Η λαμογιά, το ρουσφέτι, η ρεμούλα και όλα τ’ άλλα. Αγαπημένη λέξη των media και των πολιτικών που καταγγέλλουν σε τηλεοπτικά παράθυρα πρακτικές — ώστε να βρεθούν οι ίδιοι σε πλεονεκτική θέση.
«Όλοι μιλούν για διαφθορά· κανείς δεν εξαιρείται.»
Το αποτέλεσμα του τωρινού συστήματος στον Νεοέλληνα. Εκείνος που ζει μέσα στο σύστημα, κάνει «μπίζνες», κάνει τα στραβά μάτια και χρησιμοποιεί τις επιδοτήσεις ως καθαρό εισόδημα. Ο μεγάλος «μπίζνεσμαν» της εποχής μας.
«Τα κατάφερε — διεφθαρμένος, μα νοικοκύρης.»
…και άλλα 264 λήμματα στο βιβλίο.
Σπούδασε έξι χρόνια στην Αγγλία και απέκτησε δύο μεταπτυχιακά. Με αυτά τα εφόδια επέλεξε να επιστρέψει στην πατρίδα του — και εκεί ξεκίνησε η «μεγάλη περιπέτεια».
Για ενάμιση χρόνο έτρεχε συνεχώς: βιογραφικά, συνεντεύξεις, e-mail σε εταιρείες, γνωστοί των γνωστών, βουλευτές, διαγωνισμοί, «φωτογραφικές» προκηρύξεις. Αναγκάστηκε να μάθει πώς λειτουργεί το σύστημα και να ζητήσει ρουσφέτι — κάτι που, ερχόμενος από την Αγγλία, το θεωρούσε αδιανόητο.
«Δεν σε αξιολογούν γι’ αυτό που είσαι· σε αξιολογούν γι’ αυτό που έχεις πίσω σου.»
Απογοητευμένος, αποφάσισε να βγάλει κάτι δημιουργικό απ’ όλη αυτή την ιστορία. Είχε αποθηκευμένες στο κινητό του 270 λέξεις και φράσεις που άκουγε στα ΜΜΕ και στην καθημερινότητα. Οι Εκδόσεις Παπαζήση έκαναν το όνειρό του πραγματικότητα.
In English — After six years studying in England, Gkinopoulos came home and spent eighteen months job-hunting through a system that ran on favours. The 270 words he collected along the way became this dictionary.
Γύρισα από την Αγγλία με δύο μεταπτυχιακά και την πεποίθηση πως το ρουσφέτι θα είχε πια καταργηθεί. Αναγκάστηκα να μάθω πώς λειτουργεί το σύστημα — να βρω πολιτικούς, να ζητήσω ρουσφέτι, κάτι που το θεωρούσα αδιανόητο.
Πέρασα και από τα τρία στάδια: πρώτα ο βαθμός δυσκολίας του αιτήματος· μετά το «το παλεύουμε»· έπειτα το «επίκειται συνάντηση με αρμόδιο που μπορεί». Τέταρτο στάδιο δεν υπήρξε — δεν ξαναπήγα.
Όλο αυτό που έζησα ήταν άθλιο για έναν άνθρωπο που μόλις ξεκινούσε την επαγγελματική του ζωή. Αντί να με τσακίσει, έγινε κάτι δημιουργικό: στο κινητό μου μάζευα λέξεις και φράσεις που άκουγα. Έτσι γεννήθηκε αυτό το λεξικό.
Το πρώτο στο είδος του λεξικό που εκδόθηκε στην Ελλάδα — με εύθυμο και γλαφυρό τρόπο.
Ελλάδα, η Δημοκρατία των «κολλητών». Μάλλον ο πρώτος πολίτης που θα βγάλει χρήματα καταγγέλλοντας τη διαφθορά.
Πόσο χρήσιμο είναι αυτό το ανθολόγιο για όσους δεν έχουν ζήσει την ελληνική πραγματικότητα και καλούνται να την καταλάβουν.